(Big Girls do Big Things): ijsbeer danst intrigerend Zwanenmeer

11/03/2010

Première (Big Girls do Big Things) van Eleanor Bauer: 12 maart, Vooruit, Gent

Op het Brusselse Working Title Festival, december 2009, toonde de Amerikaanse choreografe Eleanor Bauer een try-out van (Big Girls do Big Things). De afgewerkte voorstelling gaat dit weekend in première. Als Bauer het basisniveau van de try-out heeft behouden en de ruwe kantjes ervan heeft weten bij te schaven, dan zou dit wel eens een van de revelaties van het seizoen kunnen worden. De voorstelling houdt het midden tussen dans en cabaret. Op een nu eens hilarische, dan weer uiterst kwetsbare manier toont ze het publiek hoe een jonge vrouw annex choreografe omgaat met de wereld van vandaag en met de vooroordelen die ermee gepaard gaan.

Tijdens het Working Title Festival volgde ik een workshop danskritiek bij Anna Tilroe en Pieter T’Jonck. De deelnemers kwamen uit alle hoeken van Europa. Vandaar dat de voertaal het Engels was. Ik schreef voor de workshop een erg beschrijvende recensie over de try-out. Ik herhaal ze hier, onvertaald, met excuses voor eventuele fouten tegen het Engels, dat niet mijn moedertaal is. En met een waarschuwing voor verscheidene spoilers die het beschrijvende karakter van het artikel met zich heeft meegebracht.

‘The lights shine on the black floor of the stage. In the left back corner stands a ladder, with a white, furry carpet in front of it. The scene is surrounded by long, black curtains. Too long curtains. They hang to the floor, forming a great mess of wrapped and folded cloth. In the background, you can hear Sibelius’ second symphony. A strangely refined element to this otherwise quite unfinished-looking scenery. One by one, the onlookers seem to notice that something is already going on, and start studying the stage and the elements on it. Only after a while, dancer-choreographer Eleanor Bauer appears from the right back corner of the stage. She is wearing an unbecoming, old-fashioned-looking kind of bathing suit with a tiny skirt or tutu attached to it. Concentrated like a gymnast about to do her complicated jump, she walks towards the carpet. Only now, the performance has really started, the anticipations of the audience getting rewarded. This game with expectations will prove to be one Bauer likes playing.

It soon turns out that the polar-bear carpet is actually a costume, which the dancer carefully glides into: first one leg, then the other, followed by the arms, one by one. This new skin does not seem to fit: it is far too large. Afterwards, we will understand that by this none-fitting skin, a first hint to an interpretation of the entire performance is being given. Not yet, though… we just watch curiously what she will do with this strange attribute. Bauer zips the hood (the bear’s face) and starts moving inside it. Although it is clear that she is making some very precise movements, the exact choreography is difficult to see. The bear turns into a shapeless mass out of which from time to time a furry living creature seems to arise, then disappear again. Finally, a fixed bear-like form appears that starts crawling to the other side of the stage. There, it finds two cymbals with which it starts playing, with each movement becoming slightly more human inside the still too large skin. The cymbals puzzle the creature. What can it do with them? Put one on its head? Put both over its ears? It does everything except what you expect: it never bangs them together. Instead, it explores new ways with it, out of the ordinary. When it accidentally creates a noise by dropping one of the cymbals, that scares it for a second. But it learns from the experience: now it knows what it is doing and although the noise is still scary, the second cymbal is being dropped purposely, and with a smug expression. You might start thinking that the creature is forming itself, so is forming its personality, or are we jumping to conclusions, now?

The performance is a succession of very diverse scenes which all can be read in the light of the same interpretation. In today’s society, a young woman, in this case a dancer or choreographer, probably named Eleanor Bauer, needs to find her place – and this is never easily done, especially if you do not choose the evident routes that seem to be outlined for you. For example: you crawl into the skin of a persona you would like to impersonate, be it a polar-bear, a diva, a rap singer or a model. But what if it sticks to pretense? What if you will never be any of the above? Is that bad, or is it just a way of becoming your own person?

Today, everyone is expected to strive for the top. The sky is the limit. A little further in the performance, Bauer states this quite literally. She starts singing Patsy Cline’s Crazy. ‘I’m crazy for feeling so lonely, I’m crazy for feeling so blue…’ She starts with an amazingly low voice: a good voice, you can tell that immediately. Bauer reaches for the ladder, and at the end of the song, rises one step, while taking the song half a tone higher. Then she starts over. With her white, high-heeled shoes, the bear costume by now wrapped around her body like a short, sexy Marilyn Monroe-like dress, she really is the singing diva, here. Or is she? Something seems to be wrong with the picture. Would Marilyn ever be seen fidgeting with her dress, because parts of it keep coming down, so time and again she needs to tuck the ends in again? Would she have wet strands of hair hanging over her face? Would her skin be shiny with sweat and would an impressive drop be running down her elegantly bowed leg? Last but not least, would a successful singer climb up an ordinary ladder? Should she not be provided with a wide, glittering, glamorous staircase? In this entertaining, cabaret-like part of (Big Girls do Big Things), Eleanor Bauer presents us with a girl-next-door pretending to be a diva. The process of growing up, forming a personality by imitating that of others, and learning from each imitation which may fit her and which not. This image of the real-woman-with-everyday-clumsiness is exactly why climbing the ladder in those high heels seems such a risky business. No way Marilyn would ever fall down. You and I though…

By now Eleanor Bauer has repeated her song over and over and has finally reached the top of the ladder without tumbling down. She now sings in a very high voice and manages the tone. Yet, sometimes she lets us know that the accomplishment is not an evident one. Not only the dress bothers her. Now and again she has to concentrate very hard on the melody. She is not really embarrassed by these difficulties, though. Each time the ordinary woman shimmers through the diva-persona she is playing, she shows herself as a person who knows the strength of her failure. In those moments, the character seems to wink at the audience: we have an understanding here, we know this diva-thing is not reality.

The ambiguity of finding one’s place in the world — forcing the brackets between which your life finds itself in between all the things and thoughts and accomplishments our society is put together by — is being extended throughout the preview of (Big Girls do Big Things). Another convincing part follows immediately after the song. Bauer sits on top of the ladder, in a position that looks not at all comfortable. ‘It is lonely at the top’, the character states funnily. And then she starts out on a pure piece of cabaret. She says that she has done everything that there is to be done in today’s world, from taking coke and too many sleeping pills to voting for Obama’s promise of change and trying to save the polar-bears. However, those things didn’t offer her anything, because ‘nothing’ ever ‘happened’. Once more Bauer plays with the expectations of the audience, because only in the end you understand this text is not her own. She admits to have ’stolen’ it from Karen Finley’s 1980’s performance The Constant State of Desire, which she has only adapted slightly to her own situation and time. It takes some scenes yet before the dancer is finally really dancing. Sibelius’ symphony plays again and Bauer takes to a ballet performance in which she reminds us of the black swan from Swan Lake. She mixes the choreography with elements of modern dance. In the end, she plays with the black back curtain in true Martha Graham-fashion, yet she gets entangled in it and finally disappears. The polar-bear- and swan-references don’t seem to be coincidences. On her MySpace-page, Eleanor Bauer states that ‘A crazy old dutch man once told me after a performance in Amsterdam that I am as if an Icebear that dances like a swan.’ The performance shows us that polar-bears can give an interpretation of Swan Lake that may be very different from the fragile white swans’, different from what one generally would expect of a dancer, yet an interpretation that is at least as intriguing.’

Op de site van het Kaaitheater vind je een pdf-versie van het artikel van Pieter T’Jonck dat in Staalkaart is verschenen. Dat biedt ook heel wat achtergrondinformatie over Eleanor Bauer. Meer teksten over (Big Girls do Big Things) en de andere deelnemers aan het Working Title Festival 2009 vind je hier.

(Big Girls do Big Things): première op 12 maart in de Vooruit, Gent. Daarna op reis. Als jij de afgewerkte voorstelling hebt gezien, is je reactie heel erg welkom.


Tragedie in dikke saus van grappen en entertainment

08/03/2010

Recensie over Oedipus: Mankepootstekeblind! van Barre Weldaad

Hoe breng je het verhaal van de tragische koning Oedipus naar een publiek van tienplussers? Barre Weldaad heeft met Oedipus: Mankepootstekeblind! een antwoord klaar. Doorspekt met taalspelletjes, poëzie en kolder, met een speels decor en een helse vaart, gaat hun versie er bij de lagereschoolkinderen in als zoete koek. Een fijne komedie, dat Oedipusverhaal?

Lees de volledige recensie op www.theatermaggezien.net


Generatiekloof vol letters en woorden

08/03/2010

De duivel beduveld van LOD en Patrick Corillon

©Kurt van der Elst De duivel beduveld vertelt over een generatiekloof. Alleen is deze kloof volledig gevuld met letters, woorden, zinnen, verhalen, zowel gesproken als in schrift. Deze vertaling van het oorspronkelijke Le diable abandonné verwerkt een heleboel betekenis op een naïef-aandoende en charmante manier. Een stukje literatuur en verteltraditie, marionettentheater en schaduwspel, de kracht van theater dat zich niet zomaar door politieke of economische omstandigheden de mond laat snoeren, vaders en zonen, vertellen versus schrijven, het vinden van je eigen taal binnen een bestaande (verhaal)traditie… met uiterst eenvoudige middelen krijgt schrijver-kunstenaar Patrick Corillon het allemaal getoond en gezegd.”

Lees meer op Theatermaggezien.net


Barcamp Antwerpen: mijn eerste keer

07/03/2010

Barcamp. Tot enkele maanden geleden had ik nooit van het concept gehoord. Het is een alternatieve conferentievorm, waarin elke aanwezige actief participeert. Je geeft een lezing over een onderwerp naar keuze, je zorgt voor de broodjes, de locatie, de koffie, de technische faciliteiten, je neemt foto’s, of, zoals ik gisteren: je interviewt een aantal deelnemers over hoe ze de dag beleven. De rest van de tijd vul je met luisteren naar wat je maar wil. De bedoeling is simpel: kennis delen. Deelnemen is gratis, dankzij een hoge dosis enthousiasme en vriendelijke sponsoring.

Vooraf had ik reserves. Ik geef het grif toe. Ik vreesde dat de meeste lezingen erg technisch, geeky, en dus ver boven mijn pet zouden zijn. Het heeft een aantal goed bedoelende enthousiastelingen dan ook heel wat moeite gekost om me te overtuigen om erheen te gaan. Voor een eigen lezing over bijvoorbeeld theater, theaterkritiek, de positie van de kunstkritiek vandaag en/of de verhouding tussen kunstkritiek en de nieuwe/sociale media, vond ik het nog te vroeg. Drempelvrees. In de plaats heb ik dus interviewtjes afgenomen en vooral heel veel geluisterd en opgestoken.

Tot mijn grote verbazing vond ik op elk moment een onderwerp dat me boeide. Je kon om het half uur kiezen uit zo’n vier lezingen en soms was het bijzonder jammer om iets anders te moeten missen. Erg interessant vond ik bijvoorbeeld de lezing van Bart (Netlash), 7 harsh realities in Social Media. Hij gaf enkele redenen waarom sociale media een bedrijf niet zullen redden (als je ze verkeerd gebruikt). Daarbij gaf hij ook tips over hoe je ze dan wél kunt gebruiken. In dezelfde lijn lag Pierre Bourdieu, Facebook en Twitter. Waarom sommige bedrijven beter stoppen met het misbruiken van social media van Bart Vermijlen. Ook interessant vond ik New Media Old Story van Steven Van Gaever, die de nieuwe media in een kunsthistorische context plaatste. Jan Seurinck had het over piraterij en intellectuele eigendom. Bert Mattijs heeft me (extra) aan het denken gezet over e-culture en vooral over e-culture in combinatie met kunstkritiek. Fijne uitsmijters, tot slot, waren de presentatie van @Sasvangent over Hollanders en hoe je met ze om kunt gaan (gewoon grappig) en de praktische zelfmassagesessie van @Leenta (handig voor iedereen die uren per dag op een stoel voor een computer slijt en daar stress van krijgt). Enzovoort enzovoort.

Volgende keer bereid ik zelf een presentatie voor. Dat is (bijna) een belofte.

www.barcampantwerpen.org


De taal centraal

07/03/2010

Recensie over De fantasten van De Tijd

© Willy Wtterwulghe

“Vier uur durend teksttheater. Het is op zich al een experiment om te kijken hoe een eenentwintigste- eeuws zappubliek zich daartoe verhoudt. Enige frictie tussen de speelstijlen uitgezonderd, slaagt De Tijd er opnieuw in om het grootste deel van de zaal, het grootste deel van de avond, voor zijn zaak te winnen. Het gezelschap wil de theatraliteit van de taal voorop plaatsen en precies die is het, die het publiek tot het eind van de rit vasthoudt. De ‘bijna ouderwetse ambachtelijkheid en techniek’ van de uitvoering, die De Tijd hoog in het vaandel blijft dragen, maakt het geheel misschien wat taaier, maar geeft opnieuw meer ruimte aan de tekst om tot volle ontplooiing te komen. De acteurs van De Tijd stellen zich volledig ten dienste van de schitterende taal van Robert Musil. Wie die kan onderscheiden en appreciëren, zit goed bij De fantasten.”

Lees meer op Theatermaggezien.net
www.detijd.be


“Als je iets maar genoeg tegen jezelf herhaalt, wordt het vanzelf de waarheid”

26/02/2010

Vandaag lag de nieuwe Campuskrant bij ons in de bus, met daarin onder meer een artikel van mezelf over Ivo Victoria, wiens debuutroman ik onlangs met veel plezier heb gelezen. Een fragment (uit het artikel):

Ivo Victoria’s debuut, Hoe ik nimmer de ronde van Frankrijk voor min-twaalfjarigen won (en dat het me spijt), verovert de boekenkasten. Veel heeft te maken met het innemend-irritante hoofdpersonage en de prettige, humoristische stijl. Het personage – ook een Ivo Victoria – is een mythomaan pur sang. Hij vond als kind zijn wereld te grijs en te gewoon en dus verzon hij er zelf de kleuren maar bij. Op volwassen leeftijd wil hij in het reine komen met die ene achteloze leugen die zo hardnekkig is gebleken. En passant probeert hij in het reine te komen met wat zijn leven is geworden. Een leven dat er niet helemaal uitziet zoals hij zich als kind bij elkaar had gedroomd.

“Wat me heel erg interesseert, is perceptie”, zegt Ivo Victoria. “De manier waarop mensen naar dingen kijken. Ieder mens is geneigd om zijn eigen versie van de waarheid te construeren. Mensen zien toch vooral wat ze graag willen zien. Of, omgekeerd, dat waar ze bang voor zijn. Wat je ziet en hoe je het interpreteert, zegt dus best veel over wie je bent. En sommige mensen gaan daar erg ver in. Dat fascineert en amuseert me.”

Lees het volledige artikel.
Lees meer over Ivo Victoria: www.ivovictoria.com


‘Parallellepipeda’: kunst en wetenschap werken samen

03/02/2010

‘Een intensieve dialoog tussen kunstenaars en wetenschappers: een vanzelfsprekend uitgangspunt voor een tentoonstellingsproject is het niet. Sommige van de deelnemende professoren stonden er in het begin dan ook wat sceptisch tegenover. Maar uiteindelijk leverde de kruisbestuiving veel meer op dan wederzijds respect. De resultaten van de gemeenschappelijke onderzoekstrajecten kun je vanaf 29 januari bekijken in M (Museum Leuven).’

Ik heb veel interviews afgenomen voor dit artikel, dat grotendeels is verschenen in Campuskrant. Met elk gesprek groeide mijn fascinatie voor het project. Tijdens de opening was ik in het buitenland, maar ik wil wel dringend het resultaat gaan bekijken…

Lees het volledige artikel op http://dagkrant.kuleuven.be


Holderdebolder door scala aan gevoelens

03/02/2010

Recensie over Ik geef je een zoen van De maan

In een overvol, kleurrijk decor spelen Machteld en Danny Timmermans een reeks uiteenlopende, herkenbare scènes aan elkaar. Elke scène vertrekt vanuit een gedicht of liedje en stelt een specifieke emotie centraal. Jaloers zijn als er een broertje of zusje op komst is, oma missen als ze dood gaat, verdrietig zijn als papa en mama scheiden, blij zijn met verjaardagscadeautjes… De liedjes, teksten, decorstukken en personages huppelen in een vrolijk tempo voorbij.

Lees meer op Theatermaggezien.net


Tom Van Bauwel: ‘Ik zie theater als een speels mensonderzoek’

23/01/2010

Voor de editie van Isel magazine die nu ongeveer in de rekken zou moeten liggen, heb ik acteur-regisseur Tom Van Bauwel geïnterviewd, artistiek directeur van het Antwerpse theaterhuis BAFF. ‘Een gesprek over uitdagingen aangaan, lijnen uittekenen en oplossingen zoeken om hindernissen weg te werken. Maar vooral ook een gesprek over theater en het belang daarin van taal en literatuur, actuele thema’s en de mensen die al die dingen tot stand brengen.’

Over De weerzinwekkende, een recente tekst van de Duitse auteur Marius von Mayenburg. De voorstelling, die in maart in première zal gaan, komt er in de plaats van het geannuleerde De oplossing van Benno Barnard:

‘De vertaling was nog maar pas klaar toen ze op mijn bureau terechtkwam en ik was er onmiddellijk voor gewonnen. Ondertussen hebben we het stuk met de hele acteursploeg doorgenomen en is iedereen er enthousiast over. Dat is nodig om er honderd procent voor te kunnen gaan en niet te blijven hangen in hadden we nu maar zus of konden we toch maar zo.’ Der Häßliche kun je vertalen als De weerzinwekkende of De afstotelijke en bij het ter perse gaan was Tom Van Bauwel er nog niet helemaal uit welke titel hij in het Nederlands precies zou kiezen. Vast staat wel dat het een satirische voorstelling wordt over de al te geïndividualiseerde maatschappij van vandaag. Een briljant uitvinder komt pijnlijk in aanraking met de dictatuur van het hedendaagse schoonheidsideaal. Wanneer de wereldpresentatie van zijn revolutionaire nieuwe stekker op til staat, laat zijn baas hem laconiek weten dat een mindere god uit het bedrijf de honneurs zal waarnemen. De uitvinder zelf wordt te lelijk bevonden om het zelf te doen. Van de weeromstuit gaat de man langs bij een plastisch chirurg. ‘En vanaf dat moment duikt Von Mayenburg in het surrealisme’, zegt Tom Van Bauwel. ‘Ik vind het geniaal geschreven. Het is scherp, kritisch en tegelijk erg humoristisch. Ik merk dat ik vaak precies die combinatie opzoek in teksten.’

Helaas mag ik de integrale versie hier niet publiceren. Wie meer wil weten, zal het boekje moeten kopen. Ik heb voor dit nummer ook artikelen geschreven over Michaël Aerts, Tinka Pittoors, Stefan Annerel en Frida Kahlo y Su Mundo (interview met Pablo Fernandez van Bozar over de machine achter een tentoonstelling of festival).


Hypnotiserende retorica

20/01/2010

Recensie over Julius Caesar van Peter Verhelst (NTGent)

Julius Caesar is het tweede deel uit Peter Verhelsts trilogie over macht en eenzaamheid, na LEX, waarin Alexander de Grote het woord kreeg. Macht, eenzaamheid, discipline, waan en waanzin. En de relatie tussen die begrippen. Het komt allemaal aan bod in Verhelsts poëtische, bezwerende tekst. Van begin tot eind hang je aan de lippen van de Romeinse dictator, terwijl je al dan niet de onderliggende betekenis van zijn woorden tot je laat doordringen. Bovenal gaat deze voorstelling immers over de kracht van de retorica. Een wapen dat elke machthebber tot het zijne maakt.

Lees de volledige recensie op www.theatermaggezien.net