Matterhonger – een culinair-artistieke avond bij Muziektheater Transparant

MATTERHONGER is een gloednieuw project van Muziektheater Transparant. Het geeft je een inkijk in het repetitieproces van een nieuwe voorstelling. Een kok, de betrokken artiesten en deskundigen geven toelichting, trakteren op een preview en laten je genieten van een lekker en gezellig diner. Klinkt goed.

De eerste editie vindt morgen (11 september 2015) plaats.

Een tijdje terug interviewde ik artistiek leider Wouter Van Looy en de jonge operazangeres Naomi Beeldens voor Staalkaart over een ander interessant project van het muziektheaterhuis: TRANSLAB. Dat geeft jongeren kansen, verkent hun passie voor muziek en zang en diept die uit. Transparant neemt zijn jongerenwerking uitermate ernstig: “Omdat het zo ontzettend belangrijk is”, vindt Van Looy.

Ik herneem een stukje.

“Het zit in je systeem”

Mensen met een specifieke passie kunnen vaak heel precies vertellen waar, wanneer en hoe die passie kiem heeft geschoten. Voor Naomi Beeldens begon het met een verhaaltje voor het slapengaan. Voor Wouter Van Looy met een gebarsten viool.

“Ik kwam in aanraking met klassieke muziek, omdat mijn ouders het opzetten”, vertelt Naomi Beeldens. “Zo simpel was het. Maar heel specifiek is mijn liefde voor klassiek begonnen met het verhaal dat mijn meter me altijd voorlas voor het slapengaan: De toverfluit. Ik vond het zo mooi, dat ik de cd met de muziek ook ben gaan kopen. Zo zat ik dus als kind in mijn kamer naar Mozart te luisteren. Pas later ben ik erachter gekomen dat het verhaal eigenlijk veel langer was dan ik vroeger dacht – blijkbaar viel ik altijd ergens halfweg in slaap.” Later sloot ze zich aan bij een koor, ging ze op zangles en rolde ze de jongerenopera in. Toen ze 18 was, besloot ze om niet rechtstreeks naar het conservatorium te gaan. “Ik heb eerst taal- en letterkunde gestudeerd”, vertelt ze. “Hoewel ik nu geregeld te horen krijg dat ik met 27 toch al aan de oude kant ben om nog aan een operacarrière te beginnen, ben ik blij dat ik voor dit parcours heb gekozen. Aan de universiteit vorm je je identiteit. Toen ik nadien aan het conservatorium belandde, was ik blij met de buffer die ik aan de unief al had opgebouwd. Anders is het wel heel moeilijk om tegen de traditionele verwachtingen op te boksen.”

Kapotte viool
Een magisch moment – zo noemt Wouter Van Looy zijn eerste aanraking met de wereld van de muziek. “Mijn vader was fabrieksarbeider in de haven van Antwerpen. Een vriend van hem had een viool met een barst erin, die hij wilde weggooien. Geef maar mee, zei mijn vader. Wie weet kan ik er nog iets mee.” Zo belandde de viool bij het gezin Van Looy op zolder. “Op een dag was ik daar een beetje aan het rondsnuffelen en vond ik de kist met het instrument erin. Ik wist onmiddellijk dat ik er ooit iets mee wilde doen.” Het heeft dan nog vier jaar geduurd voor de viool hersteld was en hij aan zijn eerste les mocht beginnen. “Je moest 8 zijn voor je naar de muziekschool mocht gaan. Dan volgden twee jaar notenleer en pas daarna mocht je spelen – dat was echt een ramp.” In de tussentijd redde hij zich met de kleine platencollectie van zijn ouders. “Daar zaten misschien 10 klassieke platen in, onder meer enkele symfonieën van Beethoven, waar ik helemaal gek van was. Ik zette ze op, kroop op een bolletje tegen de box aan en ging helemaal op in de muziek. Daarom denk ik dat gevoeligheid voor muziek toch iets aangeboren moet zijn. Het zit in je systeem.”

www.transparant.be
www.staalkaart.be

Advertenties

The Ministry of Operatic Affairs: “Het feilbare van het bovenmenselijke”

Vandaag viel de nieuwe Staalkaart in de bus, met daarin alweer een hele schare aan schone letters. Mijn bijdrage aan dit nummer is gewijd aan het gloednieuwe reizende operagezelschap The Ministry of Operatic Affairs van drijvende krachten Korneel Hamers en Bart van Reyn. Op 6 oktober gaat hun eersteling in première: Don Giovanni van Mozart.

Ik was erg blij met dit gesprek. Ik ben namelijk altijd geïntrigeerd door mensen die nieuwe gezelschappen oprichten: waarom doen ze het? En vooral: om wat te bereiken en wat toe te voegen (dat er nog niet was)? Hamers en Van Reyn blijken dat bijzonder goed te weten. Hun goesting is eindeloos. Hun ambitie niet minder. Ze ergerden zich blauw aan bestaande reizende operagezelschappen van Nooit-van-Gehoord die in onze contreien de culturele schouwburgen bestormen met producties van middelmatig tot verbazend laag allooi. Precies het type opera waarvan ik zelf ook altijd met een moedeloze zucht onder mijn schouwburgstoel pleeg te glijden. Het hele opzet, de aanpak, de ergernissen, het enthousiasme en de zenuwachtigheid over de nieuwigheid lees je in Staalkaart #21. Ik trakteer u hier op een fragment.

*

In 2012 pakten de twee een pint in een Berlijns café. Ze zetten een boom op over opera en hoe graag ze zich in het genre verdiepten. Ze wonden zich ook op in oubollige, fantasieloze of gewoon slechte uitvoeringen. “Laten we het zelf gaan doen”, besloten ze. Beter. Anders. Nieuw, maar zonder aan de kern te raken. “We brengen Mozart pur sang. Laat dat duidelijk zijn. We maken géén bewerking, we hebben geen noot aan de muziek veranderd. Dat is heel belangrijk.”

*

Van Reyn en Hamers willen met hun gezelschap het beste van drie werelden samenbrengen. Een muzikale uitvoering op hoog niveau, de grootsheid en het oneindig fascinerende van opera en de codes en werkwijzen van hedendaags theater. Dat zou de sleutel moeten zijn tot ‘opera vandaag’.
“Wij vormen een vast operacollectief”, legt Bart Van Reyn uit. “Dirigent, regisseur en vormgever werken vanaf het begin intensief samen. Dat klinkt misschien logisch, maar in opera heb ik het nog nooit weten gebeuren. Meestal zet een intendant een regisseur en een dirigent samen, omdat hij ze apart van elkaar aan het werk heeft gezien en interessant vond. Maar dikwijls pakt die mayonaise niet. In het ergste geval kunnen ze elkaar niet luchten of lopen hun visies zo sterk uit elkaar dat ze zwaar met elkaar in de clinch gaan. Dat zal met ons niet voorvallen. We zijn dit proces al zo lang met elkaar aan het doorspreken en we waarderen elkaar heel erg als artiest. Dat moet wel een meerwaarde opleveren.”

*
Hun eigen fascinatie voor opera begon al vroeg. Korneel Hamers kreeg het zwaar te pakken toen hij een jaar of 13 was. “Ik had in de muziekacademie een fantastische leraar muziekgeschiedenis. Met hem ben ik voor het eerst in Antwerpen naar de opera gegaan, naar de Puccini-cyclus van Robert Carsen. Hij was toen nog de grote minimalist van de opera. Ik herinner me dat er een gigantische kast op scène stond, en een dito bed en stoel. Dat was alles. Daarmee vertelde hij het hele verhaal. Ik vond dat onwaarschijnlijk fascinerend en ik weet nog dat ik toen dacht: Dat moet ik ooit gaan doen.” Hij noemt opera een perfect-imperfect medium. “Een van de voornaamste redenen waarom mensen naar de opera gaan, is omdat de zangers er iets bijna bovenmenselijks presteren met hun stem, iets wat je alleen bereikt door een soort topsporttraining. Maar tegelijk voel je dat het medium eigenlijk te groot is voor de mens. Het is heel moeilijk om het er als maker zonder kleerscheuren vanaf te brengen. En dit klinkt wellicht heel raar, maar je komt vaak een operazaal buiten met het gevoel dat de productie het alweer net niet heeft gehaald: de muziek is zo groot, de machine zo moeilijk te vatten – er is altijd wel ergens een radertje dat niet naar behoren draait. Precies dat spreekt mij aan. Het feilbare van het bovenmenselijke, zeg maar.”
Bart Van Reyn raakte zo door opera geïntrigeerd dat hij al in zijn studententijd per se deel van de machine wou uitmaken. Hij ging aanvankelijk bij de dienst Boventiteling werken in de Vlaamse Opera. Later werd hij assistent-dirigent. “Ik wilde het apparaat van binnenuit leren kennen”, vertelt hij. “Ik heb intussen toch al een 60-tal opera’s op de een of andere manier van dichtbij kunnen meemaken. En het is cliché, maar het idee van het Gesammtkunstwerk speekt mij hard aan. De wederzijdse beïnvloeding van het auditieve en het visuele, dat is gewoon super aan opera.”

Première 6 oktober.
Speelreeks, plaatsen en data.
www.ministryofoperaticaffairs.be