Lachen, griezelen, moord en Dettol

18/05/2010

Recensie over Phantasmapolis van Abattoir fermé

Het Mechelse gezelschap Abattoir fermé maakt met de Index-trilogie de catalogus op van zijn eerste tien jaar. Het woordenloze eerste deel van dat drieluik, Snuff, zette vooral de beeldtaal van Abattoir in de kijker. Met Phantasmapolis, All the Colors of the Dark krijgen de beelden het gezelschap van een van Stef Lernous’ sterkere teksten. De voorstelling vindt plaats in een gruweluniversum en verhaalt over vijf individuen ‘en de gruweldaad die hen verbindt.’

Lees de hele recensie op www.theatermaggezien.net.

Volg Theatermaggezien op Facebook.

Advertenties

Abattoir fermé en het appèl op de zintuigen

24/03/2010

Abattoir fermé maakt zijn vijftigste productie

De eerste Abattoir-voorstelling die ik ooit zag, was Testament, in oktober 2006. De voorstelling overschreed de grenzen van enkele van mijn zintuigen flagrant. ‘Kots, kak, sperma en bloed. Wanhoop, pijn en schone schijn. Dat is het leven en dan ga je dood. Als we iets van Testament hebben begrepen, dan is het wel dat. Abattoir Fermé ramt het in je strot met alle mogelijke middelen. Zo goed als alle zintuigen worden aangesproken, overbelast, uitgedaagd. En dan nog een keer. En veel te lang. Je komt niet weg voor je het begrepen hebt’, schreef ik in een ongepubliceerde recensie voor het vak Theaterkritiek (Manama Teaterwetenschap, UA).

Toch moet ik toen iets gezien hebben wat mijn nieuwsgierigheid prikkelde. Ik heb sindsdien nauwelijks nog een productie van het Mechelse gezelschap gemist. Mijn directe reacties variëren, maar de fascinatie lokt me keer op keer naar de theaterzaal.

Snuff vond ik persoonlijk een hoogtepunt in het Abattoir-oeuvre. De voorstelling was woordenloos, gruwelijk, bloederig en tegelijk ontzettend beeldend en esthetisch. Ze deed me heel erg denken aan de beeldtaal uit de serie Royal Blood van de Nederlandse fotograaf Erwin Olaf. Die wekte eenzelfde zin voor gruwelijke esthetica in me op. De gruwel stoot af, maar de esthetica trekt je zozeer aan dat je je blik gewoon niet kunt afwenden. Het is een boeiend spel met zintuigen dat Abattoir vol overgave speelt. De makers bewegen zich continu in het boeiende grensgebied tussen te veel en precies genoeg, tussen afstotelijk en aantrekkelijk. Vandaar ook dat ze de zintuiglijke grenzen van de ene toeschouwer al makkelijker overschrijden dan die van de andere.

Het is natuurlijk maar één manier om de voorstellingen te bekijken, maar aangezien de inhoud van de voorstellingen in mijn ogen nauw aansluit bij deze esthetica van de gruwel, is het altijd een waardevol begin van interpretatie.

Op 21 april gaat in kc nOna Phantasmapolis – all the colors of the dark in première. Deze vijftigste productie van Abattoir fermé is tevens het tweede deel van de INDEX-trilogie en dus het vervolg op Snuff. ‘Een verhaal over vijf mensen en de gruweldaad die hen met mekaar verbindt’, meldt het gezelschap. ‘Over de diep en diepe zwarte waaier aan innerlijke duisternis. Het lijden, het verlies, het afscheid, het ten ondergaan en al de rest dat best van al in een zwarte gietijzeren coffre-fort opgeborgen wordt.’ En ook: ‘Teksttheater.’

Abattoir fermé creëert de INDEX-reeks als een soort archief van alle elementen waar het zijn unieke universum tien jaar lang uit heeft opgebouwd. De algemene sfeer die de productie zal uitademen, kunnen we aan de hand van de beschrijving min of meer raden. Het valt af te wachten welke elementen het gezelschap behalve de tekst nog aan dit tweede deel zal uitlenen. Deel 3 volgt normaal gesproken in juni. Samengenomen zal de INDEX-trilogie ons wellicht een goed beeld geven van hoe het gezelschap zichzelf ziet. Zijn tienjarig groeiproces, de plek die het voor zichzelf in het theaterlandschap heeft opgeëist, en vooral de taal die het op die plek wenst uit te schreeuwen.

www.abattoirferme.be

Stef Lernous schrijft de tekst, Tine Van den Wyngaert, Kirsten Pieters, Ruth Becquart, Steve Geerts en Chiel van Berkel spelen. Kreng (Pepijn Caudron) zorgt opnieuw voor de soundscape.
Première: 21 april in kc nOna
Premièrereeks in kc nOna: 21-24 april en 28 april – 1 mei. Aansluitend op tournee in België en Nederland.


Remix van de Apocalyps

16/11/2009

Recensie over Chaostrilogie van Abattoir fermé

Abattoir fermé bestaat tien jaar. Dat viert het gezelschap met enkele hernemingen. Zo mixt het zijn beruchte ChaostrilogieIndie (2004), Tinseltown (2006) en Lala-Land (2007) – tot een nieuw, vier uur durend geheel. Met deze intrigerende remix knevelt het Mechelse collectief zijn toeschouwers onzacht in de rode pluche. Vier uur lang wordt het publiek bestookt met beelden, geluid, woorden en alle mogelijke in het rond spattende lichaamssappen. De alomtegenwoordigheid ervan stompt je zodanig af dat je al moeite moet doen om er een sluitende interpretatie aan over te houden. En dat kan niet (helemaal) de bedoeling zijn.

Lees de volledige recensie op www.theatermaggezien.net


Mijn toptien seizoen 2008-2009

17/09/2009

Het nieuwe theaterseizoen is op gang aan het komen. Tijd voor een terugblik op het vorige. Ik ben eigenlijk niet zo te vinden voor lijstjes. Ten eerste heb ik lang niet alles gezien wat er op de theatermarkt voorhanden was. Ten tweede zijn lijstjes altijd behoorlijk oppervlakkig.

Waarom bezondig ik me dan toch aan eentje? Ten eerste omdat het mezelf een samenvatting en afronding bezorgt. Ten tweede omdat ik hoop dat iedereen die naar het lijstje kijkt, de relativiteit ervan inziet.

Ik onthou van het vorige seizoen vooral veel middelmatigs. Daarom ben ik toch tevreden dat ik zonder veel moeite met een toptien van uitschieters op de proppen kan komen. Tien voorstellingen van 2008-2009 die volgens mij kloppen, op meer dan één vlak.

1 Hitler is dood van Braakland/ZheBilding

Over de volgorde van de topdrie heb ik even moeten nadenken, ik geef het toe. Uiteindelijk koos ik voor deze als nummer 1, omdat het een voorstelling is die in mijn ogen volledig af is.

hitler is dood (c) stef depover

‘De strakke regie van Devillé zorgt ervoor dat de lange voorstelling geen ogenblik sleept. De acteurs bewegen zich krachtig en eigen binnen de lijnen die hij hen voorschrijft. Hitler is dood heeft dan ook een uitmuntende cast bij elkaar gekregen, waarin Rik Van Uffelen misschien nog het meest opvalt. Hij zet een bijzonder sterke Goering neer: gevaarlijk, manipulatief en innemend tegelijk. (…) Met Hitler is dood bereiken Stijn Devillé en zijn muziektheatergezelschap een nieuw hoogtepunt in hun oeuvre.’
(Theatermaggezien, 17 mei 2009)

2 DegrotemonD van Skagen
Eén van de weinige voorstellingen die me echt is bijgebleven en die nog heel lang is blijven spoken nadien.

‘DegrotemonD overtuigt in zijn eenvoud, en staat er door de kracht van het acteerwerk.’ (Theatermaggezien, 24 oktober 2008)

3 Tien geboden, deel 2 van NTGent
‘Simons laat in zijn bewerking veel ruimte voor humor en relativering – die laat Kieslowski weinig of niet. In de loop van Tien geboden, deel 2 ontspoort de altijd al behoorlijk luchtige toon telkens extremer, tot aan het burleske karakter van het laatste verhaal, waarin twee zonen in een kluchtige Apocalyps ten onder gaan aan hebzucht. Dit crescendo is de perfecte spiegel van de toon in deel 1. Dat laat aanvankelijk wel nog plaats voor smartlappen en zelfs gorillapakken. Maar in de loop van de voorstelling verzacht de uitbundigheid tot een pakkend slot dat het publiek even de adem doet inhouden. Na elkaar geplaatst zorgt dat voor een perfect volgehouden spanningsboog die zes uur lang kan boeien zonder wegglijdende aandacht. Tien geboden is zonder twijfel het hoogtepunt van de recentste twee theaterseizoenen.’ (Theatermaggezien, 2 februari 2009)

4 Fobbit van Jeroen Vander Ven en Thomas Bellinck
‘Niet alleen de visuele elementen en de juiste keuze van de fragmenten maken van Fobbit een sterke voorstelling. Heel veel komt ook voort uit het overtuigende spel van Jeroen Vander Ven. Zijn nuchtere manier van vertellen en jongensachtige mimiek sluiten perfect op elkaar aan, waardoor hij in enkele simpele bewegingen een personage van vlees en bloed weet neer te zetten. Hij durft ook de tijd te nemen om een scène te plaatsen, wat nog bijdraagt tot de spankracht van het geheel.’ (Theatermaggezien, 10 september 2009)

5 Kinderheil van ’t Arsenaal en De Queeste
‘De acteurs overtreffen zichzelf in dit gelegenheidscollectief zo goed als over de hele lijn. Jos Geens (’t Arsenaal) staat met het personage van de psychiater in zijn sterkste rol van de afgelopen seizoenen en ook Els Olaerts (’t Arsenaal) overtuigt als de geslaagde politica die niet weet hoe ze een zorgende moeder moet zijn. Zo zelfverzekerd haar overwinningsspeech, zo groot haar onvermogen om haar dochter te troosten. ’t Arsenaal en De Queeste bewijzen met Kinderheil hoe vruchtbaar en dynamiserend kruisbestuivingen kunnen zijn.’ (Corpus Kunstkritiek, gezien op 22 januari 2009)

6 Nimmermeer van Abattoir fermé en De Maan
‘Als Abattoir Fermé zich waagt aan Edgar Allan Poe, dan weet je dat je geen vrolijk, licht verhaal hoeft te verwachten. Zelfs niet als het doelpubliek 8+ is. Zelfs niet als Abattoir samenwerkt met een op een jong publiek gericht figurentheater zoals De Maan. Nimmermeer is een duistere, erg visuele voorstelling, gestoeld op leven en werk van Poe. Als de kinderen er geen nachtmerries aan overhouden, zullen ze wellicht kunnen terugblikken op een ietwat bizarre, maar ook bijzondere avond.’ (Theatermaggezien, 23 oktober 2008)

romeo_castellucci_01

7 Purgatorio van Romeo Castellucci
Als dit het vagevuur is, dan wil je niet weten wat de hel is. Een voorstelling waar je niet goed van bent en die blijft zinderen, lang na afloop. (Gezien op Kunstenfestivaldesarts, 16 mei 2009)

8 The Broken Circle Breakdown ft the Cover-ups of Alabama van Cie Cecilia
‘De Nederlandse jury van het Theaterfestival 2009 selecteerde The Broken Circle Breakdown Featuring the Cover-Ups of Alabama van Compagnie Cecilia. In het licht van de discussie over toegankelijk kwaliteitsvol theater en een groter publieksbereik is dat een meer dan terechte keuze. In het ritme van bluegrass en country brengen Mieke Dobbels, Johan Heldenbergh en hun groep, The Cover-Ups of Alabama, (Nils De Caster, Pol Depoorter, Patrick Riguelle en Mario Vermandel) een stuk over verlies en rouwen, over liefde en woede, geloof en ongeloof, hoop en wanhoop.’ (Theatermaggezien, 10 september 2009)

9 Brandhout. Een irritatie van tg Stan
‘De dubbele bodems in de voorstelling en vooral de manier waarop De Schrijver ze op het publiek overbrengt, zorgen ervoor dat uit de taaie zinnen van Thomas Bernhard toch een luchtige en onderhoudende voorstelling gepuurd kan worden. Hoewel de onderbrekingen van de realiteit (door de acteur en de souffleuse) de concentratie in het begin van de voorstelling niet altijd ten goede komt, dragen ze uiteindelijk ten zeerste bij tot het humoristische gehalte van de monoloog. Of Damiaan De Schrijver er nu staat als zichzelf, als een alter-ego van zichzelf, als een van de twee personages of als om het even welke combinatie daarvan, hij staat er. En hij doet dat meer dan overtuigend.’ (Theatermaggezien, 15 februari 2009)

10 Inside stories van Peter De Graef (Dwama)
‘Met Inside stories heeft Peter De Graef niet zijn allerstrafste tekst te pakken, maar vanaf de schriele kapstok van het droomscenario bouwt hij niettemin een coherente voorstelling. De schijnbaar losse anekdotes en denkpistes klikken met uiterst fijne haakjes in elkaar tot een geheel dat de banaliteit van een inbrekerskomedie ver overstijgt. Als in de voorstelling hier en daar een haakje lost, wordt dat ruimschoots goed gemaakt door de pleziermeter die hoog uitslaat. Inside stories heeft voldoende inhoud om te boeien, en tegelijk ook een groot entertainend gehalte, met als gevolg dat de aandacht van het publiek erg zelden afdwaalt.’ (Corpus kunstkritiek, gezien op 24 september 2008)


Recensie – De hel zit in jezelf

09/05/2009

Snuff van Abattoir fermé

Snuff, de recentste voorstelling van het Mechelse theatercollectief Abattoir fermé, neemt zijn publiek mee terug in de tijd. Terug naar gruwelijke taferelen uit de (kunst)geschiedenis, terug ook door zijn eigen tienjarige bestaan. Het gezelschap recapituleert en indexeert zijn theatertaal om ze in een uitgepuurde vorm tot een nieuwe productie voor de grote zaal te brengen.

Donker, moorddadig en bloederig. Zo kun je de sfeer omschrijven die Stef Lernous’ eerste grotezaalvoorstelling oproept. Twee naakte vrouwen met witte, grotesk vertrokken tronies en elk een sigaret in de bek (Tine Van den Wyngaert en Ruth Becquaert) schrobben het bloed van elkaars lijf. Op zijn knieën zit een man met idem tronie (Chiel van Berkel), in ouderwets ondergoed de vloer te schuren met een borstel. Er is bloed gevloeid, zoveel is duidelijk. En er zal nog veel meer stromen en spatten.
Lees meer op theatermaggezien.net